جرعهء خشمى كه ردّ كند آن را به حلم ، و جرعهء مصيبتى كه ردّ كند آن را به صبر . » و حضرت امير المؤمنين - صلوات الله عليه - فرموده كه ، « العفو زين القدرة . » « 1 » يعنى : « عفو زينت قدرت است . » و فرموده كه ، « المروّة العدل فى الإمرة و العفو مع القدرة و المواساة فى العشرة . » « 2 » يعنى : « مروّت عدل است در حكومت و امارت ، و عفو است با قدرت و توانايى [ بر انتقام ] « 3 » ، و مواسات است در معاشرت . » و فرموده : « اذكر عند الظلم عدل اللّه فيك و عند القدرة قدرة اللّه عليك . » يعنى : « ياد كن نزد ارادهء ظلم ، عدالت خداى عز و جلّ [ را ] « 4 » نسبت به تو ؛ و نزد قدرت و توانايى بر انتقام كشيدن ، قدرت و توانايى خداى عز و جلّ را بر تو . » و فرموده : « جمال السّياسة [ 82 آ ] العدل فى الإمرة و العفو مع القدرة . » « 5 » يعنى : « حسن و جمال سياست و تدبير عدالت در امارت است و عفو با قدرت . » و فرموده : « شيئان لا يوزن ثوابهما : العفو و العدل . » « 6 » يعنى : « دو چيز است كه ثواب آن به ميزان و حساب درنمىآيد : عفو كردن و عدل ورزيدن . » و فرموده : « ما احسن العفو مع الاقتدار و ما اقبح العقوبة مع الاعتذار . » « 7 » يعنى : « چه نيكوست عفو با قدرت و توانايى بر انتقام ، و چه قبيح است عقوبت با اعتذار . » يعنى ، وقتى كه مجرم در مقام عذرخواهى درآيد . و فرموده : « لا تفضحوا انفسكم لتشفوا غيظكم و ان جهل عليكم جاهل فليسعه حلمكم . » « 8 » يعنى : « فضيحت مسازيد نفوس خود را جهت آنكه تشفّى غيظ و خشم خود بكنيد ، و اگر جاهلى بر شما جهالت كند فراخى حلم شما متحمّل آن شود . » و فرموده : « لا تعاجلن الذّنب بالعقوبة و اترك بينهما للعفو موضعا يحرز به الأجر و المثوبة . » « 9 » يعنى : « معاجلت مكن گناه را به عقوبت ، و بگذار در ميان گناه و عقوبت جايى از جهت عفو تا به سبب آن احراز اجر و ثواب اخروى كنى . » و فرموده « لا عزّ ارفع من الحلم و لا خير فى خلق لا يزينه حلم . » « 10 » يعنى : « هيچ عزّتى بلندتر از حلم نيست ، و هيچ

--> ( 1 ) . غرر الحكم ، ش 773 . ( 2 ) . غرر الحكم ، ش 773 . ( 3 ) . از مر افزوده شد . ( 4 ) . از مر افزوده شد . ( 5 ) . غرر الحكم ، ش 4792 . ( 6 ) . همان ، ش 5769 . ( 7 ) . همان ، ش 9540 . ( 8 ) . همان ، ش 10240 . ( 9 ) . همان ، ش 10343 . ( 10 ) . همان ، ش 10632 .